hartapusaka.my
Part 4 · Wasiat & Perancangan Harta

Wasi & Eksekutor: Peranan, Tugas & Cara Lantik

Wasi atau eksekutor menguruskan estet mengikut wasiat. Fahami tanggungjawab, syarat kelayakan dan cara melantik wasi yang sesuai.

Dikemas kini:

Wasiat yang sah hanya bernilai jika ada seseorang yang melaksanakannya. Wasi atau eksekutor — dua istilah yang sering digunakan bertukar-ganti — ialah individu yang dinamakan dalam wasiat untuk menguruskan estet selepas kematian pewasiat.

Definisi & istilah penting

Istilah Maksud
Wasi / eksekutor Individu yang dinamakan dalam wasiat untuk melaksanakan kehendak pewasiat dan menguruskan estet.
Probet (grant of probate) Perintah mahkamah yang mengesahkan wasiat dan memberi kuasa rasmi kepada eksekutor untuk menguruskan estet.
Pentadbir (administrator) Individu dilantik mahkamah untuk menguruskan estet apabila tiada wasiat, atau wasiat tidak menamakan eksekutor — berbeza daripada wasi/eksekutor yang dinamakan pewasiat sendiri.
Eksekutor mengikut niat (executor de son tort) Seseorang yang bertindak seperti eksekutor tanpa dilantik secara rasmi — boleh membawa liabiliti undang-undang.

Wasi/eksekutor vs pentadbir: beza penting

Ciri Wasi / Eksekutor Pentadbir
Dilantik oleh Pewasiat (dinamakan dalam wasiat) Mahkamah (apabila tiada wasiat atau tiada eksekutor dinamakan)
Dokumen kuasa Probet Surat kuasa mentadbir (Letters of Administration)
Terpakai bila Ada wasiat sah dengan eksekutor dinamakan Tiada wasiat, atau eksekutor tidak dapat/tidak sanggup bertindak

Perbezaan dokumen kuasa ini dihuraikan lanjut dalam Probet vs Surat Kuasa Mentadbir.

Tanggungjawab utama wasi/eksekutor

  1. Memfailkan probet di Mahkamah Tinggi (bagi pusaka besar) untuk mengesahkan wasiat dan memperoleh kuasa rasmi.
  2. Mengumpul dan menyenaraikan aset — akaun bank, hartanah, saham, dan liabiliti si mati.
  3. Menyelesaikan liabiliti — kos pengebumian, hutang, cukai tertunggak, mengikut susunan keutamaan bayaran (lihat Hutang Si Mati & Keutamaan Bayaran).
  4. Mengagihkan baki harta kepada benefisiari mengikut arahan wasiat.
  5. Mewakili estet dalam sebarang tuntutan, pertikaian, atau urusan cukai (termasuk RPGT jika hartanah dijual — lihat RPGT Harta Pusaka).

Syarat kelayakan

  • Berumur 18 tahun ke atas.
  • Mempunyai kapasiti mental yang sempurna.
  • Tidak muflis (biasanya dielakkan kerana konflik kepentingan).
  • Boleh terdiri daripada individu (ahli keluarga, kawan dipercayai) atau institusi (Amanah Raya Berhad, syarikat amanah berlesen).

Pewasiat boleh melantik lebih daripada seorang wasi bersama (co-executors) untuk berkongsi tanggungjawab, atau melantik wasi ganti (substitute) jika wasi utama tidak dapat bertindak.

Cara melantik wasi

Perlantikan dibuat terus dalam teks wasiat — biasanya menyatakan nama penuh, nombor kad pengenalan, dan hubungan wasi dengan pewasiat. Pewasiat digalakkan berbincang dengan bakal wasi terlebih dahulu untuk memastikan mereka bersedia menerima tanggungjawab tersebut, kerana wasi boleh menolak perlantikan (renunciation) selepas kematian pewasiat jika tidak sanggup bertindak.

Rujukan Silang

Untuk syarat sah wasiat itu sendiri, lihat Syarat Sah Wasiat. Untuk perbandingan dokumen kuasa probet dan surat kuasa mentadbir, lihat Probet vs Surat Kuasa Mentadbir.

Sumber & rujukan akta

  • Akta Wasiat 1959 (Akta 346) — perlantikan eksekutor dalam wasiat.
  • Akta Probate dan Pentadbiran 1959 (Akta 97) — permohonan probet dan surat kuasa mentadbir.

Soalan Lazim

Apa tugas wasi/eksekutor?

Wasi atau eksekutor bertanggungjawab memfailkan permohonan probet, mengumpul dan menyenaraikan aset estet, menyelesaikan hutang dan kos pentadbiran, membayar cukai yang tertunggak, dan mengagihkan baki harta kepada benefisiari mengikut wasiat. Mereka juga mewakili estet dalam sebarang tuntutan atau pertikaian undang-undang semasa proses pentadbiran.

Siapa boleh dilantik jadi wasi?

Sesiapa yang berumur 18 tahun ke atas dan mempunyai kapasiti mental boleh dilantik sebagai wasi/eksekutor — biasanya ahli keluarga, peguam, atau institusi seperti Amanah Raya Berhad. Pewasiat boleh melantik lebih daripada seorang wasi bersama. Seseorang yang muflis biasanya tidak sesuai dilantik kerana konflik kepentingan berpotensi timbul.

Rujukan Silang