Undang-Undang Pusaka Islam Baharu Sabah 2026: Apa yang Dilaporkan untuk Waris?

Pada 22 Julai 2026, Dewan Undangan Negeri (DUN) Sabah meluluskan undang-undang baharu mengenai pentadbiran pusaka orang Islam di bawah bidang kuasa Mahkamah Syariah. Menteri yang membentangkannya menyifatkan ia sebagai yang pertama seumpamanya di Malaysia. Catatan ini merumuskan apa yang dilaporkan, dan juga apa yang belum dapat kami sahkan, supaya waris di Sabah tidak membuat andaian lebih awal.

Definisi & istilah penting

Istilah	Maksud
Pentadbiran pusaka	Proses mengurus harta si mati: menentukan waris, menyelesaikan hutang, melaksanakan wasiat, kemudian mengagihkan baki.
Faraid	Sistem pembahagian pusaka Islam mengikut kadar tetap bagi waris yang layak.
Mualaf	Orang yang baru memeluk Islam.
Harta sepencarian	Harta yang diperoleh bersama semasa perkahwinan. Lihat Harta Sepencarian.
Mafqud	Orang yang hilang dan tidak diketahui sama ada masih hidup atau telah meninggal.
Hukum Syarak	Hukum Islam yang menjadi asas undang-undang ini.

Apa yang disahkan oleh laporan

Perkara berikut disandarkan kepada laporan akhbar yang kami semak pada Oktober 2026 (senarai penuh di bahagian sumber):

• Kelulusan. DUN Sabah meluluskan rang undang-undang itu pada Rabu, 22 Julai 2026.
• Pembentang. Rang undang-undang dibentangkan oleh Menteri Kerajaan Tempatan dan Perumahan Sabah, Datuk Dr Mohd Arifin Mohd Arif.
• Dakwaan “pertama”. Menteri berkata ia undang-undang pertama di Malaysia yang khusus untuk pentadbiran harta pusaka orang Islam di bawah bidang kuasa dan kuasa Mahkamah Syariah. Ini kenyataan menteri yang dilaporkan. Kami tidak menyemak sendiri semua negeri lain.
• Skop. Menurut menteri, setiap fasa dilaksanakan melalui rangka ini: penentuan waris, penyelesaian hutang, pelaksanaan wasiat dan agihan faraid.

Apa yang dilaporkan tentang kandungannya

Maklumat di bawah datang daripada ucapan penggulungan menteri. Ia bukan daripada teks enakmen, jadi huraian di sini ringkas dan belum menyebut nombor seksyen.

Perkara	Yang dilaporkan
Mualaf	Mualaf digalakkan merancang harta semasa hidup melalui hibah, wasiat atau cara lain yang dibenarkan hukum Islam.
Mualaf meninggal tanpa perancangan	Mahkamah Syariah dilaporkan diberi kuasa mentadbir dan mengagihkan harta mengikut Hukum Syarak, tanpa mengabaikan kepentingan ahli keluarga bukan Islam.
Keluarga bukan Islam	Diberi peluang dan hak hadir di Mahkamah Syariah. Mahkamah dilaporkan berkuasa mendengar tuntutan hutang, harta sepencarian dan kepentingan sah mereka.
Golongan terdedah	Perlindungan bagi kanak-kanak, orang kurang upaya atau tidak berkeupayaan, dan orang hilang (mafqud). Menteri menyebut ada kes aset pusaka disalahgunakan kerana waris masih kecil atau tidak dapat dikesan.
Kesalahan	Kesalahan berkaitan harta pusaka Islam, termasuk memalsukan dokumen waris, menyembunyikan aset dan menafikan hak waris lain.

Apa yang belum dapat disahkan

Dalam semakan kami, perkara berikut tidak ditemui dalam sumber rasmi atau liputan yang boleh dicapai:

• Teks penuh enakmen dan nombor seksyennya.
• Nama rasmi dalam Bahasa Malaysia. Laporan Inggeris menggunakan tiga nama berbeza: “Muslim Succession”, “Muslim Inheritance” dan “Islamic Inheritance”. Tajuk liputan Bahasa Malaysia akhbar arus perdana menggunakan “Pewarisan Orang Islam”, dan sesetengah rujukan lain menggunakan “Enakmen Pewarisan Orang Islam Sabah 2026”, tetapi nama itu belum disandarkan kepada teks warta rasmi.
• Tarikh diwartakan dan tarikh kuat kuasa. Ketua Pengarah Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia menyebut enakmen pengangkatan anak Islam Sabah “diluluskan dan berkuat kuasa” pada Disember 2024, manakala enakmen pusaka ini hanya disebut “diluluskan” tahun ini. Itu menunjukkan kelulusan dan kuat kuasa ialah langkah yang boleh berasingan.
• Kesan kepada agensi lain. Kami tidak menemui kenyataan rasmi tentang kesan terhadap Mahkamah Sivil, Pejabat Tanah, JKPTG atau Amanah Raya di Sabah, atau tentang prosedur peralihan untuk kes yang sedang berjalan.
• Peranan jawatan tertentu seperti pentadbir atau pegawai pusaka, serta format perintah atau sijil. Jangan percaya sebarang laporan yang menyebut butirannya tanpa rujukan teks enakmen.

Apa ini bermakna kepada waris di Sabah

Buat masa ini, kesimpulan paling selamat ialah jangan tukar langkah anda hanya berdasarkan berita. Beberapa perkara praktikal:

1. Semak kedudukan terkini dengan Mahkamah Syariah atau Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Sabah sebelum memfailkan apa-apa, terutama jika kes anda baru bermula.
2. Kekalkan dokumen asas: sijil kematian, bukti hubungan waris, senarai harta dan hutang. Dokumen yang tidak jelas dan waris yang tidak bersetuju ialah punca lazim kelewatan, seperti dibincangkan dalam Kenapa Proses Pusaka Lambat.
3. Jika keluarga anda campuran (ada mualaf dan ahli keluarga bukan Islam), dapatkan nasihat peguam syarie. Laporan menunjukkan mahkamah akan mendengar kepentingan keluarga bukan Islam, tetapi cara ia dilaksanakan bergantung pada teks enakmen.
4. Rancang lebih awal. Menteri sendiri menggalakkan mualaf merancang harta semasa hidup. Itu terpakai kepada sesiapa sahaja. Lihat Hibah atau Wasiat: Mana Lebih Sesuai.

Untuk gambaran lebih luas tentang kenapa urusan pusaka Islam tidak seragam antara negeri, baca Beza Ikut Negeri & Undang-Undang Pusaka Islam Sabah 2026. Untuk laluan sedia ada, lihat Probet vs Surat Kuasa Mentadbir.

Contoh praktikal

Puan Salmah di Kota Kinabalu baru kehilangan bapanya, Encik Ramli, seorang mualaf. Encik Ramli meninggalkan sebuah rumah dan simpanan bank, serta dua adik-beradik bukan Islam. Puan Salmah membaca berita tentang undang-undang baharu dan menyangka prosesnya sudah berubah. Langkah yang lebih sesuai: dia menghubungi Mahkamah Syariah untuk bertanya sama ada enakmen itu sudah berkuat kuasa dan apa dokumen diperlukan. Dia menyusun senarai harta dan hutang, kemudian meminta peguam syarie menerangkan bagaimana kepentingan adik-beradik bukan Islam akan didengar jika enakmen sudah terpakai. Nama dan kes ini fiktif.

Rujukan silang

Konsep tuntutan pusaka di peringkat negeri dan bidang kuasa dibincangkan dalam panduan perbezaan ikut negeri. Gambaran mengenai harta pusaka yang beku ada dalam RM90 Bilion Harta Pusaka Beku. Contoh perkhidmatan pusaka di negeri lain ada dalam e-Faraid MAIS Selangor.

Sumber & rujukan

Semua pautan disemak pada 20 Oktober 2026. Sumber utama ialah liputan akhbar. Kami tidak menemui teks warta rasmi, siaran Kerajaan Negeri Sabah atau portal DUN yang boleh dicapai bagi enakmen ini.

• Daily Express, melalui Newswav, Sabah first to enact law on Muslim succession. Kelulusan pada hari Rabu, nama “Muslim Succession Enactment 2026”, ucapan penggulungan Datuk Dr Mohd Arifin Mohd Arif.
• Daily Express, melalui Newswav, TYT calls for Syariah judicial reforms. Menyebut “Muslim Inheritance Bill 2026” diluluskan pada sidang DUN 22 Julai.
• Daily Express, melalui Newswav, Symposium on ways to strengthen Syariah law. Kenyataan Ketua Pengarah Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia tentang enakmen pengangkatan anak (berkuat kuasa Disember 2024) dan enakmen pusaka (diluluskan 2026).
• Perlembagaan Persekutuan, Jadual Kesembilan (Senarai Negeri), seperti dirujuk dalam artikel panduan perbezaan ikut negeri.